Mokhoa oa ho fokotsa ho pepeseha ha hao mahlaseling a UV

Boiketlo

Ha ho letho le reng lehlabula le ts'oane le ts'episo ea matsatsi a malelele a ho qeta letsatsi. Ha mabopo a ntse a hooa, 'me malapa a chesa li-grill tsa bona ka mor'a ntlo, litsebi li re ho bohlokoa hape ho nka mehato ea ho sireletsa letlalo letsatsing la lehlabula. Lefapha la Bophelo le Litšebeletso tsa Botho la U.S. le rehe ka khoeli ea Phupu Khoeli ea Tšireletso ea UV , e le khopotso ea ho itšireletsa letsatsing likhoeling tsa lehlabula ha mahlaseli a ultraviolet (UV) a le matla haholo.

Mahlaseli a radiation ke eng?

Mahlaseli a mahlaseli a kotsi (UV) ke karolo ea matla a tlhaho a hlahisoang ke letsatsi le ke batho, mehloli ea maiketsetso e kang libethe tsa matlalo a ka tlung, mabone a matsho le mabone a halogen, ho latela Elizabeth Goldberg, MD, dermatologist e netefalitsoeng ke boto New. York City, le 'muelli oa The Skin Cancer Foundation. Mahlaseli a UV a oela bohareng ba motlakase oa motlakase o nang le mahlaseli a matla a matla (ke hore, X-rays) ka lehlakoreng le leng le maqhubu a maqhubu a tlase (ke hore, maqhubu a seea-le-moea) ka lehlakoreng le leng.

Letsatsi le hlahisa mefuta e meraro e fapaneng ea mahlaseli a UV:

• Mahlaseli a ultraviolet A (UVA) e kenella ka botebo ho feta mahlaseli a UVB mme e ka baka lisele tsa letlalo hore li tsofale pele ho nako mme e hlahise tšenyo ea letlalo joalo ka matheba a letsatsi, makhopho le mofetše oa letlalo.
• Mahlaseli a B (UVB) li matla haholo 'me li ikarabella bakeng sa ho chesoa ke letsatsi le nts'etsopele ea boholo ba mofetše oa letlalo.
• Mahlaseli a ultraviolet C (UVC) li kotsi feela ho batho ba sebetsang ka lirumula kapa mabone a mercury.

Kaha mahlaseli a letsatsi a UV a matla haholo lipakeng tsa hora ea leshome le hora ea bone motšehare oa mantsiboea, Dr. Goldberg o khothaletsa ho fokotsa ho pepeseha ha letsatsi letsatsing lena.

Mahlaseli a kotsi a kotsi hakae?

Le lebone la ultraviolet le matla ka ho fetesisa ha le na matla a lekaneng ho kenella ka botebo 'meleng, ka hona ke litlamorao tsa mantlha tsa bophelo bo botle letlalong. Ka lehlakoreng le leng, letlalo la hao le hlahisa vithamine D ha le pepesetsoa mahlaseli a kotsi a UV. Ka lehlakoreng le leng, mefuta e mengata ea mofetše oa letlalo ke litholoana tsa ho pepesehela mahlaseli a UV letsatsing, ho ea ka American Cancer Society .

Ha nako e ntse e feta, ho pepesehela mahlaseli a UV haholo ho ka eketsa menyetla ea ho ba le mofetše oa letlalo, Dr. Goldberg o re.

Ho na le mefuta e meraro e kholo ea mofetše oa letlalo: basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma le melanoma. Basal cell carcinoma le squamous cell cancer li etsa boholo ba mofetše oa letlalo, empa Dr. Goldberg o re melanoma, mofuta o tebileng ka ho fetisisa oa mofetše oa letlalo o ntse o eketseha. Phuputso e phatlalalitsoeng ho Koranta ea Machabeng ea Kankere e fumane hore 91% ea melanomas, mofuta o tebileng ka ho fetisisa oa mofetše oa letlalo, e ne e hokahane le mahlaseli a kotsi a UV, haholo hobane a pepesitsoe ke letsatsi.

Ho hakanngoa hore palo ea linyeoe tse ncha tsa melanoma ka 2020 e tla nyoloha ka hoo e ka bang 2%, ho bolela Dr. Goldberg. Leha a re tse ling tsa tsona li hlahisoa ke mekhoa e ntlafetseng ea ho tseba.

Le ha batho ba kotsing e kholo ea mofetše oa letlalo ba khothaletsoa ho etsa tlhahlobo ea 'mele e felletseng ho ngaka ea letlalo hang ka selemo, Dr. Goldberg o hlokomela hore sekhahla sa mofetše oa letlalo har'a basali ba banyane le sona se eketsehile, e leng lipalo-palo tse nkoang e le karolo ea libethe tsa letlalo. sebelisa mahlaseli a UVA.

Lisosa tsa kotsi ea mofetše oa letlalo li kenyelletsa batho ba nang le:

• moriri o mosootho kapa o mofubedu le mahlo a mmala o bobebe
• pale ea ho chesoa ke letsatsi
• Moles o fetolang sebopeho kapa mmala
• maqeba kapa ya chesetsoang ke letsatsi habonolo
• nalane ea lelapa ea mofets'e oa letlalo
• Boemo ba ho itšireletsa mafung

Likotsi li boetse li kenyelletsa batho ba phahameng haholo, ba nang le meriana e itseng, kapa ba pepesitsoeng ke radiation.

Ntle le moo, ho pepeseha ha UV nako e telele ho ka eketsa menyetla ea mafu a mahlo. Mokhatlo oa Amerika oa Ophthalmology e re ho pepesehela mahlaseli a UV nako e telele, ntle le ts'ireletso e nepahetseng ea letsatsi, ho ka lebisa ho lera la mahlo, ho senyeha ha macular, le tse ling.

Ho boetse ho na le litlamorao tsa radiation ea UV masole a 'mele, e thatafalletsang' mele ho loants'a ts'oaetso le ho arabela liente.

Litaba tse monate ke hore ka ho sebelisa mehato e bonolo ea ts'ireletso ea letsatsi, o ka fokotsa likotsi tsa mahlaseli a UV mme oa fokotsa menyetla ea ho ba le mofetše oa letlalo.

Mokhoa oa ho sebelisa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing hantle

Ho bohlokoa ho sebelisa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing ho itšireletsa mahlaseling a UV — empa ho bohlokoa ho se sebelisa ka nepo. Sebelisa maano ana a ts'ireletso ea letsatsi ho sireletsa letlalo la hau le ho fokotsa kotsi ea ho senyeha ha letsatsi.

Khetha setlolo se sireletsang letlalo letsatsing . Khetha setlolo se sireletsang letlalo letsatsing, se tla u sireletsa khahlanong le mahlaseli a UVA le UVB. Dr. Goldberg o re ho ea batla e nang le tšireletso ea letsatsi (SPF) ea 30 kapa ho feta.

'Me haeba u na le letlalo le bonolo kapa psoriasis, Debra Jaliman, MD, dermatologist e netefalitsoeng ke boto e re o kanna oa batla ho itlotsa ka setlolo se sireletsang letlalo letsatsing — se nang le metsoako ea diminerale e kang titanium dioxide kapa zinc oxide - ho fapana le setlolo se sireletsang letlalo letsatsing. Litlolo tse sireletsang mahlo letsatsing li entsoe ka metsoako ea maiketsetso ha li-sunscreen tsa liminerale e le tsa tlhaho, o re. Qoba lihlahisoa tse nang le Oxybenzone le PABA. Haeba u tloaetse ho ba le makhopho, sebelisa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing se ngotsoeng hore ha se comedogenic kapa ha se na oli.

Tlotsa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing hantle. Tekanyo e khothalletsoang ea setlolo se sireletsang letlalo letsatsing ke likhaba tse peli tsa khaba, kapa se lekanang le khalase e thuntseng. U se ke ua lebala litlhōrō tsa litsebe tsa hau le mokokotlo oa molala oa hau, libaka tseo Dr. Goldberg a reng li lula li hlolohetsoe mme li pepesetsoa mahlaseli a UV.

Haeba u sebelisa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing, Dr. Jaliman o re ho bohlokoa ho se tšela ka botlalo.

U tla batla ho etsa kopo ea halofo ea hora pele u ea letsatsing ebe u tlisa botlolo kae kapa kae moo u eang teng.

Ho bohlokoa hape hore o kentse setlolo se sireletsang letlalo letsatsing lihora tse ling le tse ling tse peli ho pholletsa le letsatsi, Dr. Goldberg o re, kapa hora e 'ngoe le e' ngoe haeba u sesa kapa u fufuleloa.

Ho bohlokoa ho tlotsa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing halofo ea hora pele o tsoa ho ea letsatsing, ho boletse Dr. Goldberg. Hape etsa bonnete ba hore o itlotsa ka setlolo se sireletsang letlalo letsatsing, chelete e khothalletsoang ke likhaba tse peli, kapa se lekanang le khalase ea thunya.

Ha a sebelisa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing, Dr. Goldberg o re ho bohlokoa hore u se ke ua hlokomoloha bokaholimo ba litsebe le bokamorao ba molala, libaka tseo ka bobeli li hloloheloang le ho pepesetsoa mahlaseli a UV.

Etsa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing e le karolo ea kemiso ea hau . Qala letsatsi la hau ka ho sebelisa setlolo sa sefahleho se nang le setlolo se sireletsang letlalo letsatsing, leha e le mariha. Sena se tla u sireletsa liphellong tsa nako e telele tsa ho pepeseha ha letsatsi letsatsi le letsatsi: makukuno, letlalo le sootho le letlalo le omeletseng. Hape, letlalo la hau le tla ikutloa le le metsi!

U lokela ho bokella 'mele oa hao o setseng ka linako tsohle — eseng feela ha u ea leoatleng. Ebile, Dr. Goldberg o re kamehla o lokela ho itlotsa ka setlolo se sireletsang letlalo pele o tsoa ka tlung ho itšireletsa khahlanong le ho pepeseha ha letsatsi ha u ntse u khanna.

Thuto e phatlalalitsoeng ho Tlaleho ea American Academy of Dermatology e fumane hore hoo e ka bang 53% ea mofetše oa letlalo United States o hlaha ka lehlakoreng le letšehali, kapa lehlakoreng la mokhanni oa 'mele.

Leseli la UV le ka phunyeletsa lifensetereng nako efe kapa efe ho pholletsa le letsatsi mme le ka baka tšenyo e ts'oanang le ha o ka ba lebopong la leoatle kapa letamong, Dr. Jaliman oa eketsa. Nako le nako ha letsatsi le otla letlalo la hau, ebang u tsoa letsatsing ka kotloloho kapa u ka tlung u fumana khanya ea letsatsi ka kotloloho, letlalo la hao le pepesetsoa ke mahlaseli a UV.

Sebelisa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing leha ho le maru . Ee, melao ena ea sebetsa e mong le e mong motšehare — eseng feela ha letsatsi le chabile. Leha ho na le khaello ea letsatsi, ho ntse ho ka khoneha ho chesoa ke letsatsi ka letsatsi le koahetsoeng ke maru.

Le ha maru a ka thibela letsatsi, Dr. Jaliman o re, ha a thibele mahlaseli a UV.

E amanang: Na setlolo se sireletsang letlalo letsatsing se felloa ke nako?

Masea le bana ba kotsing ea ho pepesehela letsatsi

Masea le bana ba na le bokhoni bo lekanyelitsoeng ba ho itšireletsa le ho itšetleha ka batho ba baholo ho lekanyetsa khanya ea UV. Li boetse li ekelitse ho pepeseha ha sebaka le letlalo le senyehang habonolo. The Mokhatlo oa Amerika oa Pediatrics e fana ka tse latelang malebela :

• Boloka bana ba le tlase ho likhoeli tse tšeletseng kantle ho khanya ea letsatsi.
• Sebelisa setlolo se sireletsang letlalo letsatsing ho bana ho tlasa likhoeli tse tšeletseng.
• Bakeng sa bana ba fetang likhoeli tse tšeletseng, itlotse ka setlolo se sireletsang letlalo letsatsing kapele le khafetsa 'me u hlokomele ho qoba mahlo.
• Haeba ho khonahala, qoba metsoako e sireletsang setlolo se sireletsang letlalo letsatsing e bitsoang oxybenzone ka lebaka la ho tšoenyeha ka li-hormone tse bonolo.
• Bakeng sa likarolo tse thata tsa 'mele, joalo ka nko, marama, litlhōrō tsa litsebe le mahetla, khetha setlolo se sireletsang letlalo letsatsing se nang le zinc oxide kapa titanium dioxide.
• Bakeng sa bana ba ka tlase ho selemo se le seng, letsetsa kapa batla tlhokomelo ea bongaka hanghang ha ba chesoa ke letsatsi. Bakeng sa bana ba baholoanyane, batla tlhokomelo ea bongaka haeba ho na le makhopho, bohloko kapa feberu.
• Sireletsa mahlo a bana ka likhalase tsa boholo bo loketseng tse nang le ts'ireletso ea UV.

Litsela tse ling tsa ho itšireletsa ho pepesehong ea UV

Le ha ho itlotsa ka setlolo se sireletsang letlalo letsatsing e le tloaelo e ntle ho qala - ha ea lokela ho ba mohloli oa hau feela oa ts'ireletso, ho bolela Dr. Melao ea Letlalo: Liphiri tsa Khoebo tse tsoang ho Ngaka e Eketsehileng ea Ngaka ea meno New York .

Haeba u tla ba letsatsing nako e telele ho feta metsotso e 15 ka letsatsi, Dr. Jaliman le Dr. Goldberg ba khothaletsa mehato e latelang.

Fokotsa nako letsatsing la har'a mpa ea motšehare

Mahlaseli a letsatsi ke a matla ka ho fetisisa lipakeng tsa hora ea leshome le hora ea bone bosiu. Ka hohle kamoo ho ka khonehang, fokotsa ho pepesehela letsatsi nakong ea lihora tsena.

Roala katiba

Ha katiba e ke ke ea sireletsa sefahleho sa hao feela, haholo mahlo, mahlaseling a UV — empa hape e tla sireletsa moriri le letlalo la hao. Ke khothaletsa ho roala katiba e pharaletseng ea brim bonyane 2 brim le Ultraviolet Protection Factor (UPF) ea 30-50, ho bolela Dr. Jaliman.

Sebelisa sekhele kapa sesebelisoa se seng sa shading

U ka fokotsa ho pepeseha ha letsatsi ka ho fifatsa tlas'a sekhele, awning kapa sefate, empa likarolo tsena ha li fane ka tšireletso e felletseng, ka hona ho bohlokoa ho sebelisa mehato e meng ea ho itšireletsa.

U se ke ua lebala likhalase tsa mahlo

Le ha ho sireletsa letlalo la hau khahlano le mahlaseli a UV ho bohlokoa, ho bohlokoa hape ho sireletsa mahlo a hau. Dr. Jaliman o khothaletsa ho reka likhalase tsa letsatsi tse fanang ka ts'ireletso ea UV 100%. Likhalase tsena li sireletsa mahlo a hau mahlaseling a UVA le UVB, o re. Ka ho thibela mahlaseli a UV, li thibela tšenyo ea mahlo le ho sireletsa letlalo le bonojoana le potileng mahlo a hau.

Reka liaparo tse bohlale letsatsing

Haeba u il'o qeta nako e telele kantle, e-ba bohlale mabapi le liaparo le liaparo tsa ho sesa tseo u li khethang. Liaparo tse nang le Ultraviolet Protection Factor (UPF) li lekanya hore na UV e ka feta lesela hakae, Dr. Jaliman o re. Batla nomoro e phahameng ea UP ho netefatsa ts'ireletso e ntle ho letsatsi. Ka kakaretso, liaparo ke mosireletsi e moholo oa letsatsi. Khetha liaparo tse phefumolohang joalo ka lesela ho thibela ho chesoa ke mocheso kapa ho phatloha.

Lekola lenane la UV

Pele o ea letsatsing, sheba Lenane la UV , e fanang ka ponelopele ea kotsi e lebelletsoeng ea ho pepesehela marang-rang ho tloha letsatsing. Bofelo bo tlase ba sekala sa UV bo bontša hore ho na le mahlaseli a seng makae a senyang, ha lintlha li phahama, menyetla ea mahlaseli a kotsi e kholo. Ka palo e phahameng ea UV ea 6 kapa ho feta, tšenyo ea letsatsi e ka hlaha kapele, ho bontša hore o lokela ho fokotsa nako ea hau letsatsing kapa o lule ka tlung ka moo ho ka khonehang matsatsing ao.

Ebile ha se kotsi kantle feela: O lokela ho qoba mabone a letsatsi le libethe tsa ho leleka letlalo ho itšireletsa kotsing ea UV. Ho ba seli mabapi le ho sireletsa letlalo maemong ohle ho tla ba le tšusumetso ea nako e telele. Ka ho latela tataiso ena e amohetsoeng ke ngaka, uena le ba lelapa la hau le tla khona ho natefeloa ke letsatsi letsatsing le sa tšabe mahlaseli a UV.